Microsoft Vista dan bir önceki sürüm olan XP yi ilk olarak “Home edition” ve “Professional Edition” olarak piyasa sürmüş ancak zamanın teknolojik yenilikleri ile birlikte yenilemeler yapmıştır ( Media Center edition ve Tabet PC Edition ) . Bu tecrübesinden yola çıkarak Microsoft vista da ürün henüz hazır olmadan önce ürünün farklı versiyonlarının lansmanını yapmıştır , bu sayede herkese hitap etmek istemektedir. Vista aşağıdaki sürümleri ile satışa sunulacaktır
· Windows Vista Business
· Windows Vista Enterprise
· Windows Vista Home Premium
· Windows Vista Ultimate
· Windows Vista Home Basic
Şimdi vista ürününü satın almadan önce hangi sürümünü kullanacağınıza karar vermeniz gerekmektedir. Bunun için bu sürümlerin detaylarını bilmekte fayda var.
Windows Vista Business
Windows Vista Business işletim sistemi, firma çapınız ne olursa olsun rahatlıkla kullanabileceğiniz bir üründür. Büyük işletmelerdeki en önemli sorun hızlı ilerlemedir ; yeni yazılımlar ve yeni projeler her seferinde it birimindeki yöneticileri “donanım ve işletim sistemi “ konusunda düşünmeye itmektedir , oysaki Windows Vista Business işletim sistemi önemli altyapı geliştirmeleri sağladığı için biz sistemcilerin bu projeleri rahatlıkla yapmasına olanak sağlamaktadır. Küçük işletmelerde ise IT departmanları sınırlı bütçeler ile çalıştığı için zaman ve para çok önemlidir .Stabil bir şekilde çalışan Windows Vista Business işletim sistemi , it elemanlarına daha fazla zaman kazındırmakla kalmayıp daha güvenli bir çalışma ortamı sağlamaktadır. Şirket çalışanlarınızın konumu da işletim sisteminin bu sürümünde düşünülmüştür , yani şirket olarak toplu bir lisanslamada mobil kullanıcılar için ayrı bir lisans almaya gerek yoktur , çünkü Windows Vista Business işletim sistemi gerek ofisinizde gerekse şirket dışında iken sizi şirketinize ve internete bağlayacak araçlara sahiptir. Ayrıca sürekli raporlama yapan şirket çalışanları içinde geliştirilen arama özeliliği işlerinizi hızlandıracaktır. Eski işletim sistemi olan Windows XP ye göre yönetimi daha kolay ve daha güvenli bir işletim sistemidir.
Güvenlik küçük işletmelerde ciddi bir sorundur , bütçelerin kısıtlı olmasından dolayı yüksek maliyetli güvenlik yazılımları almak mümkün olmamaktadır , bu nedenle Windows Vista Business işletim sistemi istemci tarafında güvenliği sağlayarak it departmanına bu konuda yardımcı olmaktadır.
Daha büyük işletmelerde ise , istemci sayısı ile beraber bakım ve yenileme işlemleri bir hayli zaman almaktadır , bu nedenle Windows Vista Business, işletim sisteminin yüklenmesi ni ( dağıtımı ) ve yönetimini geliştirmek için yeniden tasarlanmıştır. Örneğin,XP ve kurulumunda temel iki kurulum bulunmakta idi , grafik ara yüzlü ve grafik ara yüzsüz . İlk olarak mavi ekranda grafik ara yüzü olmadan başlayan kurulum sonradan grafik ara yüzüne dönmekte idi , Windows Vista işletim sisteminde ise varsayılan olarak görüntü tabanlı yükleme kullanılmaktadır . Bu yenilik sayesinde şirket bünyesindeki bilgisayarların kurulum ( dağıtım ) ve var olan makinelerin güncelleme işlemini daha kolay bir şekilde yönetebiliriz.
Windows Vista Business tüm çalışanlarınıza rahat bir çalışma ortamı sağlamak için tasarlanmış Windows Aero™ adlı yeni bir kullanıcı arabirimi içerir. Bu yeni arabirim sayesinde açık uygulamalarınız arasında geçişi üç boyutlu olarak yapabilmekteyiz.
Yine şirket ortamlarında en çok başvurulan servis arama servisidir , genellikle arana dosyanın bulunma süresi bilgisayarınızdaki dosya sayısı ile paralel olarak artmaktadır . Bu nedenle yeni arama özellikleri eklenmiştir.
Kuruluşunuzun çapı ne olursa olsun , Windows Vista Business ; merkezi yönetim , arttırılmış güvenlik , kolay yükleme ile kolay güncelleştirme ve mobil desteği sayesinde çözümler sunmaktadır.
Windows Vista Enterprise
Windows Vista Enterprise , Windows Vista Business sürümünde bulunan özelliklerin tamamını içermektedir , bunun yanında gelişmiş veri koruma desteği , yeni araçlar sunmaktadır.
Windows Vista Enterprise, veri koruma konusunda donanım bazlı yeni bir çözüm sunmaktadır , bu çözümün ismi Windows BitLocker™ dır . Bu bir sürücü şifrelemesi teknolojisidir. Windows BitLocker, önemli verilerinizin korunmasına yardımcı olur. Tüm sabit diskin şifrelenmesini sağlar.
Windows Vista Enterprise büyük şirket yapılarında kullanılmak üzere tasarlanmıştır , ve genellikle büyük global firmaların yapısında da sadece Microsoft ürünleri bulunmamaktadır , unix ve linux karşılaşabilineceğimiz örneklerden iki tanesidir. Microsoft özellikle UNIX işletim sistemi ile uygulama bazlı uyumlu çalışmak üzere tasarlanmıştır . Bunun dışında diğer işletim sistemlerinde olduğu gibi Vista da eski versiyonlar için üretilen programları desteklemektedir ( ne yazık ki gerçek hayatta bu kadar başarılı değil , pek çok programda sorun yaşamak içten bile değil ) . Yine geri dönük uyumluluk alanında bir gelişme olarak elinizdeki bir erp , mrp veya kullandığınız bir programı vistaya direk geçirememeniz halinde bunun virtual pc ile vista üzerinde çalıştırılmasına da imkan verilmektedir. Eğer kullanmış olduğunuz bu program Windows tabanlı değil de UNIX tabanlı ise bu programın değiştirilmeden çalışmasını sağlayan “ Subsystem for UNIX-based Applications (SUA)” özelliğini içerir.
Yine büyük çaplı şirketlerin çok uluslu olmasından dolayı vistada çoklu dil desteği vardır. Ancak XP den farklı olarak ; başlat menüsünde , uyarı pencerelerinde , yardım menüsünde ve yerleşik araçlarında tüm dilleri kullanabilmektedir.
Windows Vista Enterprise, büyük çaplı global firmaların ve entegra bilgi işlem altyapılarının gereksinimlerini karşılayacak biçimde tasarlanmıştır.
Windows Vista Home Premium
Windows Vista Home Premium, hem iş versiyonundaki güvenliği hemde ev versiyonundaki konforu isteyenler için üretilmiş bir versiyondur . İş versiyonundaki kadar güvenli olmasının yanında evdeki kullanımlar için ( laptop , tablet pc ) de pek çok araç sunmaktadır. Vistanın sahip olduğu yeni ara birim sayesinde kullanıcılar için bilgisayar kullanımı çok daha keyifli bir hal almıştır.
Yine evinizdeki makinenizde arşivlediğini albümlerin , videoların kolay bulunması için yeni arama servislerini destekler . Farklı donanımlarda kullanıma açık olan işletim sistemi tablet pc nizde klavye yerine kalem kullanımına olanak sağlamaktadır.
Ayrıca ev sürümü olduğundan dolayı eğlenceye de çok önem verilmiştir . resim , video, TV, film, müzik ve oyunları görüntüleme , paylaşma , saklama gibi temel özelliklere sahiptir. Yine sahip olduğu araçlar sayesinde kendi dvd nizi oluşturmanıza imkan tanır ve her şeyden önemlisi bunların hepsini birden bulabileceğiniz Media Center özelliklerini de içermektedir.
Windows Vista Ultimate
Windows Vista Ultimate en kapsamlı Windows Vista sürümüdür. Yani iş için üretilmiş bir işletim sisteminin sahip olduğu tüm güvenlik özelliklerine ve altyapı desteğine , taşınabilir bir bilgisayar için üretilmiş bir işletim sisteminin sahip olduğu tüm yönetim özelliklerine ve esnekliğine , kişisel kullanım için üretilmiş bir işletim sisteminin sahip olduğu tüm dijital eğlence özelliklerini bir araya getiren ilk işletim sistemidir. Yani evde iken çalışıp aynı zamanda eğlenmek isteyen herkesin tercihidir. Şirkete bağlanır ve gerekli çalışmaları yapar , evimde film izler ve seyahatte iken de yine tüm mobility fonksiyonlarına sahip olabilirim.
Windows Vista Home Basic
Windows Vista Home Basic, temel bir bilgisayar kullanımı için gereken bütün servislere sahiptir. Home Basic sürümü ne kadar giriş seviyesi bir sürüm olarak gözükse de aslında diğer vista sürümlerinde olduğu gibi iyi bir güvenlik sağlamaktadır . Gerek internet ortamında olsun gerek yerel bir ağda sizin güvenliğinizi arttıracak pek çok araca sahiptir. İnternet , resim , video , e-posta , içerik danışmanı , oyunlar , anlık mesajlaşma programları gibi temel bütün fonksiyonları yerine getirmektedir. Bunun yanında en önemli özelliği kullanımı kolay bir işletim sistemidir , bu sayede aileniz ile birlikte rahatlıkla çalışabileceğiniz bir ortam sağlamış oluyor. Windows Vista Home Basic, en temel bilgisayar ihtiyaçlarını karşılamakta ve diğer sürümlerin temelini oluşturmaktadır.
Windows Vista sürümler hakkında gerekli detayı aldıktan sonra , artık bu ürünün satın alma kısmına geçmemiz germemektedir. Sürüme karar vermiş olabiliriz ancak alacağımız bu yeni işletim sisteminin gereksinimleri nelerdir ? elimizdeki donanım vista ile uyumlu mu ? bu soruların cevabını bilmemiz gerekmektedir. Öncelikle vista uyumlu donanım kavramını açalım . Alacağınız pek çok laptop , anakara veya masa üstü bilgisayarda vista uyumu konusunda bilgi veren bir etiket (Windows Vista Uyumlu Bilgisayar logosu ) bulunaktadır , bu satın aldığınız ürün ile vista işletim sistemini kullanabileceğiniz manasına gelmektedir. Ancak bu logo vista ile sunulan temel özellikleri içermektedir. Örneğin onboard bir ekran kartı ilede vista çalıştırabilirken “Aero” özelliği için en az fx5200 gibi kartlar gerekmektedir. Peki yeni bir ürün almıyorsanız veya alacağınız ürün toplama bir ürün ise vista uyum sorununu nasıl aşacaksınız . Bunun için öncelikle vista işletim sisteminin sistem gereksinimlerini bilmemiz gerekmektedir .
Windows Vista Uyumlu Bilgisayar en az şu özelliklere sahiptir:
Modern bir işlemci (en az 800MHz1 ).
512 MB sistem belleği.
DirectX 9 uyumlu bir grafik işlemci.
Windows Vista Premium Sürümüne Hazır Bilgisayar en az şu özelliklere sahiptir:
1 GHz 32 bit (x86) veya 64 bit (x64) işlemci1 .
1 GB sistem belleği.
WDDM sürücülü ve 128 MB grafik belleği (en az) ile DirectX 9 grafik desteği2, Pixel Shader 2.0 ve piksel başına 32 bit.
40 GB sabit disk kapasitesi ve 15 GB boş alan.
DVD-ROM Sürücü3 .
Ses çıkışı özelliği.
Internet'e erişim özelliği.
Bu özelliklere sahip bir bilgisayarınız var ise eğer vista kurmanız mümkündür. Gerçek hayattan deneyimlerimi aktarmam gerekir ise , 512mb lık bir sisteme kurduğunuzda sistem ram miktarının %75 ini vista tüketmektedir , ancak process lerde ise bunları görememektesiniz , bu nedenle 512 ram çalışması için yeterli olsada sizin vista üzerinde çalışmanız için yeterli değildir. 1 gb ram li makinede ise sistem açılır açılmaz ram oranı standart %45 ten aşağıya inmiyor yani ram in 500 mb ı sürekli vista tarafından kullanılmaktadır , 2 gb ram li makinede ise rahatlıkla vista ve ben çalışabiliyorum J ( not : bu veriler kendi tecrübelerim olup 3 ayrı makinede ve farklı yazılımlar ile denemiştir o nedenle vista üzerinde kuracağınız veya çalıştıracağınız uygulamalarda bunlar değişiklik gösterebilir )
Peki yeni bir bilgisayar satın alacaksınız ancak makalenin düzenlendiği şu tarih itibari ile vista henüz piyasada değil , XP lisanlımı almak lazım ? hayır eğer aldığınız pc bir donanım üreticisi tarafından sağlanıyorsa ( toplama değilse ) şimdiden siz Vista yükleme lisansı edinebilir ve vista çıkınca sahip olduğunuz xp makineyi vistaya yükseltebilirsiniz. Bunun için donanım üreticiniz ile görüşmeniz gerekmektedir.
Sürümleri gördük , sistem gereksinimlerini de , ancak siz hala evinizdeki makinenin vista ile olan uyumunu merak ediyor ancak bunun için bir maliyet ödemek istemiyorsanız ücretsiz olarak edineceğiniz bir RC sürümünü ile makinenize vistayı yükleyin performansına bakın ve karar vermeniz halinde ürünü satın alabilirsiniz.
Bu bilgiler ışığında eğer vista kurmaya karar verdi iseniz karşınıza birkaç soru çıkmaktadır. Elinizde var olan XP yi silip yeni bir vistamı kuracaksınız yoksa bu xp üzerine kurulum mu yapacaksınız . Bu kararı da vermeden önce aşağıdaki tabloyu inceleyerek alacağınız hangi vista sürümünün update e açık olduğunu görelim.
WINDOWS VISTA SÜRÜMLERİ
Home Basic
Home Premium
Business
Ultimate
Windows XP Professional
Windows XP Home
Windows XP Media Center
Windows XP Tablet PC
Windows XP Professional x64
Windows 2000
Temiz bir yükleme ( yeniden yüklenmeli ) XP nin yerine yüklenebilme imkanı bulunmaktadır.
Gelelim artık yükleme kısmına . Ben temiz bir vista yüklemesinin nasıl gerçekleştiğini anlatmak istiyorum.
Öncelikle bilgisayarımızı CD den açılacak şekilde ayarlıyoruz ve elimizdeki yükleme medyasını optik okuyucumuza takıyoruz.
Eğer kurulu bir işletim sistemi var ise bize bir tuşa basmamız için bir uyarı gelecektir , eğer kurulu bir işletim sistemi yok ise aşağıdaki ekran ile kurulum başlayacaktır
Kaynak : http://www.microsoft.com/windowsvista/
![ein Bild](https://img.webme.com/pic/s/sistemuzmanlari/1000001015_image003.jpg)
Şekil -1 Gerekli dosyaların yüklenmesi bittikten sonra aşağıdaki gibi bir ekran ile karşılaşıyoruz.
![ein Bild](https://img.webme.com/pic/s/sistemuzmanlari/1000001015_image004.jpg)
Şekil – 2 Kaynak : http://www.microsoft.com/windowsvista/ BU ekranda bölgesel ayarları gerçekleştiriyoruz.
![ein Bild](https://img.webme.com/pic/s/sistemuzmanlari/1000001015_image005.jpg)
Şekil – 3 Ardından “install now” diyerek yüklemeye başlıyoruz.
![ein Bild](https://img.webme.com/pic/s/sistemuzmanlari/1000001015_image006.jpg)
Şekil – 4 Elimizde geçerli key var ise bunu yazıyoruz eğer yok ise boş bırakıp geçiyoruz .
![ein Bild](https://img.webme.com/pic/s/sistemuzmanlari/1000001015_image007.jpg)
Şekil – 5 Eğer key i yazarsak ürün bilgisini tanımladığımız için bize yukarıdaki gibi bir ekran çıkmaz , ancak ben her iki durumu da göstermek için key i silerek yüklemeye devam ediyorum ve bu pencerede istediğim ürünü seçiyorum ( not : bu bir MSDN dvd si olduğundan içerisinde pek çok sürüm bulunmaktadır ancak alacağınız medyada bu kadar sürüm bulunmamaktadır , bu nedenle siz medya ile beraber gelen key i kullanacaksınız ve böyle bir seçim yapmanıza gerek kalmayacaktır )
![ein Bild](https://img.webme.com/pic/s/sistemuzmanlari/1000001015_image008.jpg)
Şekil – 6 Sözleşmeyi kabul ediyorum.
![ein Bild](https://img.webme.com/pic/s/sistemuzmanlari/1000001015_image009.jpg)
Şekil – 7 Bunu bir yükseltme işlemi olmadığını ve yeni bir yükleme olduğunu belirtiyorum ( zaten istesem de seçemem J )
![ein Bild](https://img.webme.com/pic/s/sistemuzmanlari/1000001015_image010.jpg)
Şekil – 8 Sahip olduğum 20bg lık diski görmekteyim . İstersem “next” diyerek kuruluma devam edebilirim , istersem “Driver options” a tıklayarak bölümleme işlemini gerçekleştirebilirim. Eğer kurulum sırasında karşınıza diskleriniz gelmiyorsa SCSI veya RAID kartı kullanıyor olabilirsiniz ( veya Vistanın tanıyamadığı kuzey köprüsü veya tanıyamadığı bir kontrol kartı olabilir ) . bu durumda “load driver” ı tıklayarak istediğiniz bir ortamdan ( hatırlarsanız xp de sadece disket i kullanabiliyorduk ) driver yükleyebilirsiniz.
![ein Bild](https://img.webme.com/pic/s/sistemuzmanlari/1000001015_image011.jpg)
Şekil - 9 “Driver options” a tıkladığınızda karşınıza çıkan ekran yukarıdaki gibidir.
![ein Bild](https://img.webme.com/pic/s/sistemuzmanlari/1000001015_image012.jpg)
şekil -10 Disk bölümleme işlemini bitirdikten sonra yüklemeye başlıyoruz.
![ein Bild](https://img.webme.com/pic/s/sistemuzmanlari/1000001015_image013.jpg)
Şekil – 11 Sistem kurulumu sırasında bir restart işlemi gerçekleşiyor.
![ein Bild](https://img.webme.com/pic/s/sistemuzmanlari/1000001015_image014.jpg)
Şekil – 12 Yeniden başlama işlemi bittikten sonra yukarıdaki gibi bir pencere karşımıza çıkıyor.
![ein Bild](https://img.webme.com/pic/s/sistemuzmanlari/1000001015_image015.jpg)
Şekil – 13 Yüklemeden sonra bir kullanıcı tanımlamamız gerekmektedir . Dikkat ederseniz administrator kullanıcısı hakkında herhangi bir bilgi sorulmamaktadır. XP kurulumu sırasında da aynı durum söz konusu idi ve pek çok bilinçsiz kullanıcı kurdukları xp işletim sistemi için tanımlanmış olan yetkili kullanıcıyı şifresiz bırakıyorlardı. Vista da ise bu açık kapatılmıştır. Yine bize administrator kullanıcısı hakkında tanımlama yapmamıza izin vermiyor ancak bu kullanıcıyı standart olarak kapatıyor . Yani biz kullanıcı hesabını açana kadar hem “guest” hemde “administrator” hesapları kapalı bulunmaktadır. Kullanıcı adımı ve şifremi tanımlıyorum.
![ein Bild](https://img.webme.com/pic/s/sistemuzmanlari/1000001015_image016.jpg)
Şekil – 14 Makine ismimi ve arkalan resmimi ayarlıyorum.
![ein Bild](https://img.webme.com/pic/s/sistemuzmanlari/1000001015_image017.jpg)
Şekil – 15 Otomatik yama yükleme servisi için gerekli ayarları yapıyorum.
![ein Bild](https://img.webme.com/pic/s/sistemuzmanlari/1000001015_image018.jpg)
Şekil – 16 Bilgisayarımın tarih ve saat ayarlarını yapıyorum.
![ein Bild](https://img.webme.com/pic/s/sistemuzmanlari/1000001015_image019.jpg)
Şekil – 17 Konfigürasyonu tamamlıyorum.
![ein Bild](https://img.webme.com/pic/s/sistemuzmanlari/1000001015_image020.jpg)
Şekil-18 Küçük bir hazırlık ekranı ile karşılaşıyoruz.
![ein Bild](https://img.webme.com/pic/s/sistemuzmanlari/windows-vista.jpg)
şekil- 19 Ve nihayet karşımıza logon ekranı . Artık Vista kurulumunu tamamlamış ve oturum açmaya hazır hale gelmiş bulunuyoruz.
![ein Bild](https://img.webme.com/pic/s/sistemuzmanlari/1000001015_image022.jpg)
Şekil – 20 Logon işlemini gerçekleştirdikten sonra karşımıza “Welcome Center” gelmektedir .Vista kullanımı hakkında bilgi almak ve genel ayarları yapmak için bu sihirbaz bize yardımcı olmaktadır . Kullanmak istemiyorsanız kapatıp vista keyfine başlayabilirsiniz.
Bir başka vista makalesinde görüşmek üzere.